หลายท่านอาจจะคุ้นเคยกับประตูบานไม้เนื่องจากเป็นสิ่งที่ทุกบ้านจะต้องมี แต่เชื่อหรือไม่ว่าในประตูไม้บานหนึ่งมีองค์ประกอบมากมาย จนทำให้บางครั้งเราเรียกชื่อไม่ถูก คุยกับช่างไม่เข้าใจ หรือซื้ออุปกรณ์มาติดโดยไม่สอดคล้องกัน การติดตั้งก็มีแง่มุมที่ต่างกันตามประโยชน์ใช้สอยของแต่ละที่

วันนี้เราจะไปดูกันในรายละเอียดของเรื่องบานประตูที่ใช้วัสดุที่เป็นไม้ ประตูบานไม้โดยทั่วไปมักจะถูกนำมาใช้สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป วัสดุที่ใช้ทำบานประตูมีทั้งที่ใช้ไม้สัก ที่ถือว่าเป็นไม้เนื้อปานกลาง และใช้ไม้เนื้อแข็ง นอกจากนี้ยังมีการผลิตบานประตูไม้เทียมขึ้นมาอีกเพื่อสำหรับใช้ในโครงการที่มีงบประมาณไม่เพียงพอต่อการใช้บานประตูไม้สักหรือไม้เนื้อแข็งซึ่งเหมาะกับงานภายในบ้าน ส่วนประตูบานไม้อัดก็เป็นบานประตูที่ใช้กันโดยทั่วไป

บานประตูที่เลือกใช้ ควรกำหนดขนาดให้ได้ความกว้างความสูงตามที่ใช้งานจริงและมีขนาดสอดคล้องกับการผลิตและขายในท้องตลาดเพื่อความประหยัดและรวดเร็ว  องค์ประกอบของประตูบานไม้แต่ละชุดพอจะแบ่งออกได้ดังนี้

1. วงกบประตู ส่วนใหญ่จะใช้เป็นไม้เนื้อแข็ง แต่ก็มีการใช้วงกบอลูมิเนียมบ้างในอาคารสำนักงาน
2. กรอบบานประตู จะเป็นไม้แผ่นหนาประมาณ 3.5 ซม ประกอบกันขึ้นเป็นกรอบบานประตู มีไว้เป็นส่วนที่ใส่มือจับล๊อคบานประตูและบานพับ บานประตูที่เป็นไม้อัดก็นิยมใช้กันทั่วไปสำหรับภายในอาคาร มีให้เลือกทั้งแบบไม้อัดสักเพื่อการโชว์ลายไม้ที่สวยงาม หรือไม้อัดยางสำหรับประตูที่ต้องการใช้สีสันต่าง ๆ
3. กรุบานประตู มีการผลิตหลายแบบ เช่น บานประตูที่ใช้ไม้สัก ไม้เนื้อแข็ง เกล็ดไม้หรือกระจก
4. มือจับหรืออุปกรณ์ล๊อคบานประตู

5. บานพับประตู มีให้เลือกใช้หลายแบบที่เหมาะกับขนาดและน้ำหนักของบานประตู
6. อุปกรณ์ปิดประตูอัตโนมัติ (door closer) มี 3 รูปแบบ ที่จะต้องเลือกให้เหมาะสมกับชนิดของการเปิด ปิดประตู, กันกระแทกประตู และกลอนประตู

 วงกบประตู การติดตั้งวงกบประตูโดยทั่วไปจะทำการตั้งวงกบและหล่อเสาเอ็นคอนกรีตไปพร้อมกัน บางครั้งอาจติดตั้งวงกบกับเสาเอ็นคอนกรีตภายหลังด้วยพุกไม้หรือสกรูขนาดใหญ่ หลังจากเหตุน้ำท่วมใหญ่ครั้งที่ผ่านมา ทำให้รู้ว่า การติดตั้งวบกบลงบนพื้นโครงสร้างของบ้าน จะต้องคิดให้พอดีหรือจมลงไปในพื้นเล็กน้อย เพือป้องกันไม่ให้ความชื้นจากใต้ดินหรือน้ำซึมกลับเข้ามาทางปลายของวงกบ อันเป็นสาเหตุให้วงกบผุเสียหาย หรือเป็นเส้นทางให้ปลวกจากใต้ดินขึ้นมาภายในบ้าน  ขนาดของวงกบทั่วไปจะใช้ขนาด 5 x 10 ซม หรือ 2 x 4 นิ้ว

และใช้วงกบที่มีความลึกมาขึ้นกรณีเป็นผนังอีกด้านหนึ่งเป็นห้องน้ำ เพื่อให้ขอบวงกบจบเป็นแนวเดียวกันกับผนังภายในห้องน้ำ

กรอบบานประตู มีให้เลือกหลายขนาดตามลักษณะการใช้งาน บานประตูเดี่ยวมีขนาดกว้าง 70, 80, 90 และ 100 ซม ตามลำดับ ความสูงมีสองขนาดคือ 200 และ 210 ซม ขนาดที่แตกต่างจากนี้อาจจะหาได้ยากหรืออาจต้องสั่งผลิต ข้อควรระวังคือการกำหนดขนาดบานประตูสำหรับห้องน้ำจะมีความสูงมากกว่าห้องทั่วไปเสมอเพราะห้องน้ำจะมีการลดระดับพื้น  วัสดุบานประตูส่วนมากมันจะใช้ไม้สักเพราะมีการยืดหดตัวน้อยกว่าไม้เนื้อแข็ง แต่ราคาก็จะสูงกว่าเช่นกัน

           วงกบประตูห้องน้ำทางขวาที่เตี้ยกว่าประตูห้อง       วงกบและบานประตูห้องน้ำที่ลดระดับต่ำกว่าพื้นห้อง

กรอบบานประตูที่เป็นแบบบานคู่ จะมีการทำขอบบังใบเพื่อให้บานประตูปิดได้สนิท ไม่มีร่องให้แสงหรือแมลงลอดเข้ามาภายในบ้านได้ กรณีที่จัดซื้อบานประตูเอง ควรซื้อบานประตูก่อนเพื่อวัดระยะที่แน่นอนและนำไปเป็นข้อมูลในการจัดซื้อวงกบ

กรุบานประตู วัสดุที่เลือกให้จะมีทั้งสำหรับภายนอกและภายใน กรุบานที่เป็นไม้เนื้อแข็งหรือไม้สัก เหมาะกับประตูเปิดออกสู่ภายนอกบ้าน กรุบานที่เป็นไม้อัดเหมาะสำหรับงานภายในที่ต้องการลดน้ำหนักบานประตูหรือราคาบานประตู ส่วนกรุบานที่เป็นเกล็ดไม้ นิยมใช้กับห้องเก็บของหรือห้องน้ำเพื่อช่วยระบายอากาศ แต่ห้องน้ำที่อยู่ภายในห้องนอนไม่ควรใช้กรุบานที่เป็นเกล็ดไม้ เพราะอาจได้รับการรบกวนจากกลิ่นห้องน้ำ และ ทำให้ระบบปรับอากาศทำงานหนักขึ้นเนื่องจากอากาศของทั้งสองห้องต่อเนื่องกัน

                                                  บานประตูห้องน้ำที่อยู่ในห้องนอน

                                         บานประตูห้องน้ำที่ไม่ติดกับห้องที่ปรับอากาศ